MBA Talk

ศาสตราจารย์ ดร.อุทิส ศิริวรรณ ปฏิรูป Social Spirit ด้วยวิถีพุทธ

ก่อนที่จะก้าวสู่ปี 2560 ที่ไม่มีใครรู้ได้ว่าสถานการณ์สังคมไทยจะเปลี่ยนแปลงไปเช่นไร การได้มาพูดคุยกับ ศาสตราจารย์ ดร.อุทิส ศิริวรรณ ผู้อำนวยการโครงการปริญญาเอกทวิปริญญา หลักสูตร Ph.D. & D.B.A. สาขาบริหารธุรกิจและศาสตราจารย์ประจำคณะบริหารธุรกิจ โครงการ Ph.D. & D.B.A. ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง Charisma University, Providenciales, TC, UK กับ Apollos University, California, USA

 

และอีกสถานะท่านยังเป็นผู้รอบรู้ทางพุทธศาสนามีผลงานวิจัยตำราหนังสือเรียนนักธรรมบาลี ซึ่งวัดที่เป็นสำนักเรียนพระปริยัติธรรมทั่วประเทศใช้กันแพร่หลาย ตั้งแต่ปี 2528 กระทั่งถึงบัดนี้ ล่าสุดก็สอนประจำที่โครงการปริญญาเอก หลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพุทธบริหารการศึกษา ภาควิชาบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และรับเชิญเป็นวิทยากรรายการพุทธศาสนาในแง่มุมต่างๆ ทั้งทางสื่อทีวีและวิทยุช่องต่างๆ จึงเป็นโอกาสอันดีที่จะได้รับทราบแง่มุมที่น่าสนใจในประเด็นที่ MBA หยิบยกขึ้นมาว่า 

 

ประเด็นแรก Social Spirit หรือจิตวิญญาณทางสังคมและแนวทางการปลูกสร้างจรรยาบรรณทางสังคมไทยได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างไรบ้าง?

สำหรับประเด็นแรกมองว่าสังคมเมืองใหญ่ๆ เกิดการแปรเปลี่ยนวัฒนธรรมจากอยู่กันเป็นกลุ่มก้อนเป็นต่างคนต่างอยู่ โดดเดี่ยว เดียวดาย จาก “สังคมพหุชน” ดั้งเดิม ที่อยู่กันเป็นกลุ่มก้อนอยู่กันด้วยความมีน้ำใจ เอื้อเฟื้อ รอมชอม ให้อภัยกัน ปรองดอง เรื่องเงินไม่ใช่เรื่องใหญ่ ได้กลายเป็น “สังคมปัจเจกชน” ต่างคนต่างคิด ต่างคนต่างทำ ต่างคนต่างอยู่ และยังมีการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจแบบก้าวกระโดด สังคมเกษตรกรรม-อุตสาหกรรม-บริการ-ดิจิทัล ส่งผลให้คนในสังคมไทยจากเดิมเคยพบกันที่วัดวาอาราม สถาบันการศึกษา ก็ย้ายไปเดินห้าง ช็อปปิง และแล้วก็เปลี่ยนสถานที่มาพบกันในโซเชียลมีเดียใช้ App ต่างๆ ติดต่อสื่อสารกันแทน สังคมไทยก็เลยกลายเป็นสังคมก้มหน้า ต่างคนต่างอยู่ จากช้าๆ เนิบนาบ สบายๆ ก็กลายเป็นเร่งรีบ รีบด่วน ทันที ทันใด ทันใจ”

 

ไม่เพียงเท่านั้น จิตวิญญาณและจรรยาบรรณของผู้คนในสังคมไทยที่เปลี่ยนไป ศ.ดร.อุทิส ยังฟันธงว่าเป็นเพราะ  

 

“สังคมไทยวันนี้ เกิด “ความเสื่อมศรัทธาในตัวผู้นำ” ทุกวงการ ต้องสร้าง “ศรัทธาในตัวผู้นำ” ซึ่งคุณสมบัติสั้น ง่าย กระชับที่สุด องค์การต่างๆ ต้องการผู้นำที่ “ไม่เห็นแก่ตัว” ไม่คิดและทำเพื่อพวกพ้อง ไม่สั่งสมทุน สร้างและขยายฐานอำนาจให้ยิ่งใหญ่ล้นฟ้า และโชคร้ายที่สังคมไทยถูกปกครองด้วยระบอบเผด็จการที่แฝงมาในระบอบประชาธิปไตยแบบแนบเนียน สร้างภาพสร้างตัวแทนสื่อสารแก่สังคมพูดทึกทักเอาเองยกย่องตัวเองว่าตนเป็นราชสีห์ สง่างาม เป็นคนดี ส่วนอีกฝ่ายตรงข้ามเป็นสุนัขจิ้งจอก แท้ที่จริงเป็นเพียงแค่สุนัขจิ้งจอกในคราบราชสีห์ หนทางออกของปัญหานี้ ต้องกลับมาที่หลักพระพุทธศาสนา “นิคคเห นิคคหารหัง พึงข่มคนที่ควรข่ม ปัคคัณเห ปัคคหารหัง พึงยกย่องผู้ที่สมควรยกย่อง” ไม่ใช่ “ยกย่องผู้ที่ควรข่ม ข่มที่ผู้ควรยกย่อง” รัฐต้องสร้างหลักจริยธรรมปลูกฝังผู้นำทุกวงการให้มีจิตสำนึกว่าต้องทำประโยชน์เพื่อตัวเองและประโยชน์เพื่อคนอื่นๆ คู่ขนานกันไปทั้งสองทาง มิใช่ทำเพื่อตนเองและพวกพ้องเท่านั้น ผมมองว่าผู้นำและองค์การที่เห็นแก่ตัว เอาตัวและองค์กรตัวให้อยู่รอดเท่านั้น เป็นภัยคุกคามสังคมไทย บ่อนทำลายสังคมไทย ยิ่งกว่าภัยร้ายแรงภัยคุกคามทางเศรษฐกิจใดๆ ในเวลานี้”

 

 

แต่ถึงโลกจะเปลี่ยนแปลงไปมากมายขนาดไหนก็ตาม ศ.ดร.อุทิส ยังเชื่อมั่นว่า สภาพจิตวิญญาณของผู้คนก็ยังมีที่ยึดเหนี่ยวและถูกขับเคลื่อนด้วยศาสนา แม้ในยุคนี้จะเกิดความเสื่อมและวิกฤตศรัทธาในแวดวงชาวพุทธ

 

และอีกประเด็นพระพุทธศาสนา ในฐานะเครื่องมือที่ใช้บ่มเพาะบรรทัดฐานและจริยธรรมที่ดีของคนในสังคมจะต้องปรับเปลี่ยน ปฏิรูปไปในทิศทางไหน เพื่อยังคงเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวทางจิตใจของคนในสังคมได้อย่างเข้มแข็ง 

 

“การผลักดันปฏิรูป Social Spirit ผมมองว่าต้องแก้ที่ตัวพระสงฆ์ซึ่งเป็นผู้นำศาสนาก่อนและต้องแก้ผู้นำรัฐ รวมถึงผู้นำวงการอื่นๆ ควบคู่กันไปด้วย เราต้องช่วยกันสร้างพระและผู้นำองค์การที่เป็น “คนจริง” ซื่อสัตย์ต่อตนเองและสังคม ละอายและเกรงกลัวบาปทั้งในที่แจ้งและที่ลับ เราต้องสร้างผู้นำเหล่านี้ให้เกิดขึ้นมากมาย ทุกวงการเผชิญสภาวะ “วิกฤตศรัทธาในตัวผู้นำ” ต้องการได้ผู้นำที่มี “คุณวุฒิ คุณภาพ และคุณธรรม” ทิศทางการปฏิรูป ต้องเน้นการสร้างผู้นำที่หลากหลายในทุกวงการ ซึ่งเป็นคนที่เรียกศรัทธาจากสังคมได้ สร้างศรัทธาเป็น รักษาศรัทธาเอาไว้ และปลูกศรัทธาให้มวลชนเชื่อได้สนิทใจ โดยย่อก็คือเป็นคนที่ คิดจริง พูดจริง และทำได้จริง มีศีล และมีธรรม”

 

ส่วนหลักธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ศ.ดร.อุทิส มองว่าคำสอนไม่เสื่อม แต่คนไปยึดติดกับตัวบุคคล ซึ่งรัฐต้องผลักดันและปฏิรูปแนวปฏิบัติวัดต่างๆ มิให้ยึดติดในตัวบุคคล อีกประเด็นที่รัฐต้องปฏิรูป คือ “พระไตรปิฎก” ให้ชาวพุทธช่วยกันศึกษาพุทธธรรมนำมาคิด นำมาสื่อสาร นำมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันอย่างจริงจังและเป็นระบบ สังคมไทยควรศึกษา “คำสอนพระพุทธเจ้า” ส่วนที่เป็น “แก่นพุทธศาสน์” กันให้มากๆ อย่าให้คนหลงเชื่อถืองมงายจนหลงผิดคิดว่า เข้าวัดทำบุญแล้วต้องทำบุญคือทำทานอย่างเดียวจึงจะร่ำรวย ซึ่งหลักการปฏิบัติธรรมต้องทำให้ครบวงจร ทั้งทำทาน รักษาศีล และเจริญจิตภาวนา เป้าหมายเพื่อกำหนดรู้ทุกข์ และเรียนรู้เพื่อหลุดพ้นจากทุกข์  ซึ่งเริ่มต้นจากได้ ดี มี เป็น ก่อน แล้วค่อยยกระดับจิตสู่สภาวะ ลด ละ เลิก 

 

เพราะฉะนั้น นอกจากการปฏิรูปวงการพระพุทธศาสนาในประเด็นที่กล่าวมาแล้ว เพื่อรักษาพุทธศาสนาซึ่งเป็นเครื่องมือสร้างจิตวิญญาณทางสังคมของไทยไว้ให้ได้แล้ว  ศ.ดร.อุทิส ยังย้ำว่า 

 

“รัฐควรปฏิวัติคำสอนสำหรับพระและชาวบ้านมิให้สับสน อย่าเอาคำสอนพระไปให้ชาวบ้านปฏิบัติ และอย่าเอาคำสอนชาวบ้านไปให้พระปฏิบัติ ต้องแยกหลักการ  “พระต้องจน คนต้องรวย” ทำให้เห็นผลชัดเจน ยกตัวอย่างคำสอนสำหรับพระ ต้อง “ลด ละ เลิก” การสั่งสมทุกชนิด ให้วัดต่างๆ มีแนวปฏิบัติชัดเจนระวังปัญหาจากสตรีและสตางค์ ส่วนคำสอนสำหรับชาวบ้าน ต้องสร้างจิตสำนึกให้คนในสังคมสร้างตัว สร้างฐานะ “ได้ ดี มี เป็น” ตามความรู้ความสามารถ และใช้หลักธรรมคำสอนสร้างแรงบันดาลใจ เป็นกำลังใจ ต่อสู้ชีวิตให้มีเงินทองใช้ ใช้เงินใช้ทองเป็น ไม่เป็นหนี้สิน และทำงานที่สุจริตเป็นสัมมาชีพ ยกตัวอย่างเช่น หลักธรรมที่สอนให้ขยัน อดทน อดออม ไม่ฟุ้งเฟ้อ หลักธรรมที่สอนให้คนคิดและทำเป็นเหตุเป็นผลอย่าง “หลักกาลามสูตร” ซึ่งสอนให้ไม่ยึดติดกับคำสอนและตัวบุคคล หลักการพึ่งพาตนเองอย่าง “อัตตา หิ อัตโน นาโถ ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน” หรือ “หลักอิทธิบาท 4 : ฉันทะ, วิริยะ, จิตตะ, วิมังสา” ซึ่งช่วยเรื่องการทำงานให้ได้ผลอันเป็นเลิศทั้งต่อตนเองและผู้อื่น งานวิจัยต่างๆ ยืนยันแล้วว่า การกระทำ การเรียน และการจำ ที่ทำซ้ำๆ ขับเคลื่อนด้วยหลักพุทธธรรม สามารถเปลี่ยนระบบประสาททางกายภาพได้จริง เปลี่ยนทั้งระดับอารมณ์ ความรู้สึกพฤติกรรม และนิสัย ซึ่งจะส่งผลให้คนพบกับความสำเร็จ หลักธรรมอย่าง “ทางสายกลาง มรรคมีองค์ 8” ก็ใช้ช่วยดึงจิตวิญญาณทางสังคมในเรื่องความปรองดองให้กลับมา ทุกวันนี้คนไทยคิดเยอะคิดมาก คิดเล็กคิดน้อย ใส่ร้ายใส่ความกัน ซึ่งถ้าเข้าไปติดตามสื่อและข่าวสารออนไลน์ จะพบว่าคนไทยเก่งในเรื่องการประดิษฐ์วาทกรรม สร้างเรื่อง สร้างสถานการณ์ ตัดต่อภาพ ใส่ร้ายใส่ความอีกฝ่าย มีการสร้างข่าวลือ ข่าวลวง แพร่หลายไปตามวงการต่างๆ ซึ่งถ้าเราช่วยกันสร้างผู้นำที่เป็นคนจริง และนำคำสอนชาวพุทธดีๆ มาใช้ประพฤติปฏิบัติในชีวิตประจำวันจริงจัง สังคมไทยในปี 2560 ย่อมจะน่าอยู่ขึ้นอย่างแน่นอน” 

 

MAGAZINE

 

 

 



New News

  • May 29 , 2017

    “ทำสิ่งที่ชอบ เป็นอาชีพที่ใช่ ” เป็นแคมเปญการตลาดใหญ่ที่สุดในรอบปีนี้ของ “แบรนด์ซุปไก่สกัด” ที่เปิดตัวขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์คนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่ม Millennial Generation โดยใช้งบการตลาด 100 ล้านบาท

  • May 24 , 2017

    บริษัท ทิพยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) นำโดย นายศุภชัย จงศุภวิศาลกิจ (ที่ 3 จากขวา) รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ สายงานประกันกลุ่มและสถาบัน ร่วมแถลงข่าวการแข่งขันกอล์ฟการกุศล ครั้งที่ 10 ประจำปี 2560 เพื่อหารายได้สมทบโครงการกองทุนทนายอาสาเพื่อประชาชนทางกฎหมาย ในการช่วยเหลือประชาชนผู้ยากไร้ ที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมทางกฎหมาย โดยไม่คิดค่าตอบแทน ณ โรงแรมซีเอส ปาร์ค

  • May 22 , 2017

    กล้องถ่ายภาพด่วน Instax ที่ใช้เทคโนโลยีดิจิตอลและ อินสแตกซ์ในตัวเดียวกัน ในรูปแบบใหม่สี่เหลี่ยมจัตุรัส (Square) เจาะกลุ่มผู้รักแก็ดเจ็ตและรักการถ่ายภาพ ตั้งเป้ายอดขายภายในสิ้นปี มากกว่า 5,000 ตัว

 

 

Editor Observation

  • Apr 26 , 2017

    สิ่งมีชีวิตเกือบทั้งหมดบนโลกใบนี้ ดำเนินไปได้ด้วยพลังงานจากดวงอาทิตย์ พลังงานของดวงอาทิตย์เป็นสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับชีวิต ให้ชีวิตได้มีพละกำลังที่จะขับเคลื่อนดำเนินต่อไปและสืบสายพันธุ์ลูกหลานต่อไปได้เรื่อยๆ บนโลกใบนี้ (หรืออาจจะบนโลกใบอื่นด้วยหรือเปล่าก็ไม่รู้?) ตราบเท่าที่ “ดวงตะวันยังคงส่องแสง”

  • Apr 03 , 2017

    ยุทธจักร มีเดีย/เอ็นเตอร์เทนเมนต์มีจอมยุทธยอดฝีมืออยู่ไม่น้อย ที่ยังโลดแล่นอยู่ในวงการ และร่วมฝ่าคลื่นฝืนลมแห่งการเปลี่ยนแปลงอันรุนแรงอย่างกระแทกกระทั้น เพราะเนื่องมาแต่ Paradigm Shift ของเทคโนโลยีระดับโลกและพฤติกรรมการบริโภคสื่อของผู้คนอยู่ในขณะนี้

  • Dec 28 , 2016

    แม้ขณะนี้ นโยบาย "อัตราดอกเบี้ยติดลบ" ยังมาไม่ถึงเมืองไทย ก็ใช่ว่าผู้ฝากเงินอย่างพวกเราจะนิ่งนอนใจได้

 

School Move

  • Mar 17 , 2017

    สถาบันแนะแนวการศึกษาคริมสัน ผู้นำที่ปรึกษาด้านการศึกษาระดับโลก เปิดสาขาใหม่ในกรุงเทพมหานครเพื่อผลักดันนักเรียนไทยและนักเรียนทุกคนทั่วโลก สามารถเข้าถึงเครือข่ายติวเตอร์ ที่ปรึกษา และผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ ที่คอยให้คำปรึกษากว่า 2,000 คนทั่วโลก

  • Feb 14 , 2017

    สมาคมแลกเปลี่ยนบุคคลากรไทย-จีน ร่วมกับเครือข่ายมหาวิทยาลัยจีน หรือ China Campus Network (CCN), สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน, สมาคมการค้าวิสาหกิจจีน-ไทย, ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศจีน กรุงเทพฯ, สำนักข่าวซินหัวประจำกรุงเทพฯ, สถานีวิทยุซีอาร์ไอประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก และโรงเรียนภาษาสายสัมพันธ์ ร่วมจัดการแข่งขันภาษาจีน Friendship Cup ครั้งที่ 9 พร้อมผนึกกำลังในพิธีเปิดโครงการความร่วมมือระหว่างเครือข่ายมหาวิทยาลัยจีน องค์กรธุรกิจไทย-จีน สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน  และสถาบันการศึกษาไทย เพื่อพัฒนาบุคลากรไทยตอบสนองตลาดแรงงานและองค์กรไทย-จีนในปัจจุบัน

  • Feb 02 , 2017

                  วิสดอม เอ็นเตอร์ไพร์ส จับมือ Rugby School  แห่งสหราชอาณาจักรหนึ่งในโรงเรียนเอกชนชั้นนำที่มีชื่อเสียงและได้รับความเชื่อถือมากว่า 450 ปี เตรียมเปิดโรงเรียนนานาชาติ Rugby School Thailand   ชูจุดแข็งด้วยหลักสูตรพัฒนาการศึกษาแบบองค์รวม ด้วยงบลงทุนกว่า 1,500 ล้านบาท ตอบโจทย์การศึกษาทั้งในประเทศและกลุ่มประเทศ CLMV

Management

  • May 02 , 2017

    การใช้ความเชี่ยวชาญของคนหมู่มากย่อมได้ไอเดียและแนวทางการแก้ปัญหาที่หลากหลายกว่ากลุ่มคนใดกลุ่มคนหนึ่ง การใช้สาธารณชนหรือบุคคลทั่วไปในการแก้ไขปัญหาหรือร่วมกันพัฒนาสินค้าร่วมกับองค์กรเรียกว่า Crowdsourcing การใช้ Crowdsourcing จะแตกต่างจาก Outsourcing เนื่องจากการ Outsource คือ การที่องค์กรจ้างผู้เชี่ยวชาญหรือบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญในการพัฒนาสินค้ามาพัฒนาระบบไอทีหรือแก้ปัญหาให้องค์กร แต่ Crowdsourcing คือ การเปิดให้บุคคลอื่นๆ ภายนอกองค์กร (ไม่ว่าจะเป็นผู้เชี่ยวชาญหรือไม่ใช่)

  • Apr 24 , 2017

    เทคโนโลยีโทรทัศน์และวิทยุกระจายเสียงมีมามากว่า 100 ปี มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ยุคโทรทัศน์ขาวดำ การใช้สัญญาณอนาล็อก และมีการพัฒนามาสู่ Digital TV และ Digital Radio ในปัจจุบัน นอกจากนี้สื่อที่มีคนบริโภคมากที่สุดยังคงเป็นโทรทัศน์และวิทยุ “ดังนั้นสามารถพูดได้ว่าอุตสาหกรรมวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์ มีความสำคัญต่อชีวิตของคนทั่วไปเป็นอย่างมาก”  แนวโน้มของการพัฒนาอุตสาหกรรมวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์ มีดังต่อไปนี้

  • Apr 16 , 2017
    การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย มีบริการที่สร้างความมั่นใจให้กับคุณ คือMEA Better Care Serviceที่ช่วยเติมเต็มบริการหลังเครื่องดื่มให้กับลูกค้าของเรา ได้ดีเยี่ยม 
 

Cool Case

  • May 24 , 2017

    ในโลกที่เทคโนโลยีกำลังพลิกโฉมความคิดคนเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ นาทีต่อนาที ทำให้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เกิดจากการต่อยอดการใช้งานของสิ่งที่เรารู้จักดีอยู่แล้ว เช่น ไฟส่องสว่าง อย่างนวัตกรรม “ไฟพื้นถนน เตือนคนเล่นมือถือ” 

  • Feb 14 , 2017

    อุทยานการเรียนรู้ TK park จัดเวทีบรรยายพิเศษว่าด้วยแนวโน้มนวัตกรรมห้องสมุดและแนวคิดการพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ การสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้สร้างสรรค์ และตัวอย่างโครงการส่งเสริมการเรียนรู้ที่ได้รับรางวัลระดับโลก ในงานประชุม สหปาฐกถาประจำปี TK Forum 2017 “Better Library and Learning Space: Trends and Ideas” ได้รับเกียรติจาก 3 วิทยากร จาก 3 ประเทศชั้นนำด้านการพัฒนาห้องสมุด เพื่อให้เกิดแนวคิดใหม่และเป็นแรงบันดาลใจในการปรับใช้พัฒนาต่อไปตามแนวคิด Learning in Digital Age ที่ประกาศเป็นแนวทางในปีนี้

  • Jan 09 , 2017

    The Internship ใน MBA บทความนี้เป็นคนละเรื่องกับ The Internship (2013) ภาพยนตร์ดังของฮอลลีวูดที่นำแสดงโดย วินซ์ วอห์น (Vince Vaughn) และ จาเร็ด สเติร์น (Jared Stern) ที่มีพล็อตเรื่องเกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์กร (Corporate Culture) ของบริษัทยักษ์ใหญ่ไอทีโลก คือ บริษัท Google