Must Read

รศ.ดร.ประดิษฐ์ วรรณรัตน์ สถาบันการศึกษาเพื่อไทยแลนด์ 4.0

ความเปลี่ยนแปลงบนโลกเป็นไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตของมนุษย์อย่างเปรียบได้ยากกับอดีตที่ผ่านมา หนึ่งในหน้าที่ของผู้บริหารคือการเตรียมแผนงานต่างๆ รองรับโลกที่หมุนเร็วขึ้น

 

ขณะเดียวกันมีการตั้งคำถามว่า การศึกษาที่ควรจะเป็นไปของสังคมไทยควรจะเป็นอย่างไร เราจะปรับรูปแบบการศึกษาให้เหมาะกับโลกที่กำลังเปลี่ยนไปอย่างไร เพราะสถาบันการศึกษาคือแหล่งเตรียมความพร้อมบุคลากรให้เหมาะกับหน้าที่ในยุคอนาคตของประเทศ

รศ.ดร.ประดิษฐ์ วรรณรัตน์ อธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) และสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ คือนักบริหารการศึกษา ที่เตรียมพร้อมผลิตบุคลากรให้เหมาะกับโลกยุคใหม่ และไทยแลนด์ 4.0 ตามแนวทางของรัฐบาล จึงเป็นผู้ที่เหมาะมาให้คำตอบในเรื่องนี้ รศ.ดร.ประดิษฐ์ มองว่าความรู้สึกของเราที่โลกหมุนเร็วขึ้น เพราะสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนไปเร็วจนปรับตัวไม่ทัน สิ่งที่ต้องทำคือความรู้เท่าทันกับความเปลี่ยนแปลง ตัวอย่างเช่น การค้าขายในปัจจุบันที่มีเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตมาช่วยเป็นช่องทางทำการตลาดให้สินค้าเป็นที่รู้จักได้ง่ายขึ้น ผู้ที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ จึงเป็นผู้ที่ได้เปรียบผู้ที่ไม่ได้ใช้งานหรือเข้าไม่ถึงเทคโนโลยีเหล่านี้

“ผมเห็นด้วยอย่างยิ่งที่รัฐบาลพยายามขับเคลื่อนไทยแลนด์ 4.0 เพราะเราจะดำเนินชีวิตแบบยุคไทยแลนด์ 1.0 2.0 3.0 ไม่ได้แล้ว” ยุคไทยแลนด์ 1.0 เน้นการทำเกษตรกรรมซึ่งไม่ต้องการบุคลากรที่มีความรู้และทักษะมากนัก ในยุค 2.0 เป็นยุคของอุตสาหกรรมเบา อาทิ โรงงานทอผ้า ที่เน้นการใช้แรงงานจำนวนมาก ระดับการศึกษาของแรงงานจึงยังไม่สูงมากเช่นกันแต่เน้นที่ปริมาณ เข้าสู่ยุค 3.0 เริ่มทำอุตสาหกรรมหนัก อาทิ ยานยนต์ ไอที ซึ่งใช้แรงงานน้อยลง ใช้เทคโนโลยีมากขึ้น แต่ข้อจำกัดของไทยคือเน้นการรับจ้างผลิต ไม่มีแบรนด์เป็นของตัวเอง ขณะเดียวกันแรงงานในอุตสาหกรรมเริ่มต้องมีความรู้มากขึ้น เนื่องจากต้องใช้เครื่องไม้เครื่องมือยุคใหม่เพิ่มขึ้น

“เมื่อเข้าสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0 มีนวัตกรรมใหม่ๆ เข้ามามากมาย คนก็ต้องรู้จักปรับเปลี่ยนใหม่ ต้องเริ่มคิดเป็น สร้างแบรนด์ สร้างสินค้า ใช้เทคโนโลยี เราได้เปรียบอยู่แล้วเพราะพื้นฐานเราเป็นเกษตรกรรม แผ่นดินของเราสามารถปลูกพืชผลเป็นอาหารได้ เราจะทำอย่างไรเพื่อไม่ขายวัตถุดิบอย่างเดียว เราต้องมาสร้างสรรค์เพิ่มมูลค่า ด้วยการใส่เทคโนโลยีเข้าไป” รศ.ดร.ประดิษฐ์กล่าว

แต่ปัญหาที่สำคัญในการจะก้าวสู่ไทยแลนด์ 4.0 ในมุมมองของอธิการบดีนิด้าคือการเตรียมคนให้พร้อม หากเรายังไม่มีคนไทย 4.0 การจะเป็นไทยแลนด์ 4.0 คงเป็นไปได้ยาก ดังนั้นการศึกษาจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนเพื่อพัฒนาคนที่มีความรู้ให้เหมาะกับยุคประเทศไทย 4.0 

อย่างที่ทราบกันดีว่าการศึกษาไม่ใช่การลงทุนเพื่อหวังผลระยะสั้นแต่เป็นการหว่านพืชเพื่อหวังผลในระยะยาว การเตรียมบุคลากรให้ประเทศจึงต้องใช้ระยะเวลา ซึ่งประเทศไทยควรจะรีบปรับตัวด้านการศึกษาเพื่อเตรียมคนให้พร้อมรับกับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

รศ.ดร.ประดิษฐ์ ชี้ว่า จะทำให้คนในอนาคตพร้อมขับเคลื่อนประเทศสู่ไทยแลนด์ 4.0 การศึกษาของประเทศต้อง ปรับตัว โดยมี 5 องค์ประกอบหลัก

1. ครู 4.0 ถ้าครูไม่เป็น 4.0 เด็กก็เป็น 4.0 ไม่ได้ ครูต้องพร้อมจะปรับตัว เป็นการศึกษาของอนาคตที่ชาติต้องการ ครูจะต้องใช้เทคโนโลยีเป็น รอบรู้สิ่งที่เกิดขึ้นในโลก จะสอนให้ท่องจำอย่างเดียวไม่ได้แล้ว ต้องสอนให้นักเรียนรู้จักคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ หาเหตุและผล ระบบการเรียนการสอนของเรา ต้องปรับครู ถ้าครูยังสอนเหมือนเดิมการก้าวไปเป็นไทยแลนด์ 4.0 คงเป็นไปยากขึ้น
 

2. หลักสูตร คนเขียนหลักสูตรต้องดีไซน์ใหม่ เราจะเรียนแบบท่องจำไม่ได้แล้ว ต้องสอนให้ตั้งคำถาม ไม่ใช่ถามแค่ว่าอะไร แต่ต้องถามทำไม และอย่างไร เราจะแก้ปัญหาได้อย่างไร ตัวหลักสูตรผมว่าเราลองดูประเทศที่พัฒนาเร็วๆ อย่างสิงคโปร์ก็ได้ เพราะพื้นฐานคนไทยกับสิงคโปร์ไม่ต่างกันมาก ดูหลักสูตรของเขาว่าดีไซน์อย่างไร องค์ประกอบการเรียนมีวิชาอะไรบ้างที่เด็กต้องรับรู้ จนถึงระดับปริญญาเลย เพื่อให้เด็กเรียนรู้ ฉลาดขึ้น รู้จักตัดสินใจใช้เหตุและผล
 

3. เครื่องมือในการสอน หรือ Infrastructure อาทิ ระบบไอที ระบบอินเทอร์เน็ตที่ใช้ในการเรียนการสอน เท่าที่ผมทราบมาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานส่วนใหญ่แล้วอินเทอร์เน็ตยังใช้ไม่ได้ ถามว่าเด็กที่เรียนโรงเรียนเหล่านั้นอนาคตจะไปทันใครที่ไหน ห้องเรียนต้องมีเครื่องไม้เครื่องมือ ที่สามารถดึงข้อมูลมาทันที คอมพิวเตอร์ต้องทันสมัย ระบบเครือข่ายต้องดี เทคโนโลยีต้องใช้

4. การบริหาร ผู้บริหาร คือคนจัดการทุกอย่างเกี่ยวกับการศึกษา ต้องเป็นคนที่เข้าใจว่าโลกอนาคตจะเป็นอย่างไร ผู้บริหารสำคัญที่ว่าเป็นคนตัดสินใจว่าจะเปลี่ยนอย่างไร และเปลี่ยนแล้วจะได้อะไร มีการวางเป้าหมาย ถ้าผู้บริหารจัดการไม่ดี ไม่เก่งไม่รอบรู้ มีเงินงบประมาณใส่เข้าไปแต่ไม่ได้ผลลัพธ์ออกมาอย่างนี้ก็ลำบาก ผู้บริหารจึงต้องเก่งและมีวิสัยทัศน์ก้าวไกลนำไปสู่อนาคตที่เราต้องการได้

5. การประเมินผล ต้องมีอย่างต่อเนื่อง และมีประสิทธิภาพ ในอดีตที่เราได้ยินมหาวิทยาลัยบ่นเรื่องการประเมิน ส่วนหนึ่งต้องยอมรับ สถาบันการศึกษายังไม่พร้อมให้ประเมิน แต่อีกส่วนที่เขาไม่ชอบผลการประเมินในอดีตเพราะผู้ที่มาประเมิน ไม่ได้ประเมินตามวัตถุประสงค์ของแต่ละสถาบัน คือใช้เกณฑ์เดียวกัน one size fits all อย่างนิด้าไม่มีการเรียนการสอนระดับปริญญาตรี ดังนั้นการใช้หลักเกณฑ์องค์ประกอบอย่างมหาวิทยาลัยที่มีปริญญาตรีก็จะประเมินได้ไม่ถูกบริบทของแต่ละที่ อาทิ บางมหาวิทยาลัยมุ่งเน้นการวิจัย จะมานับจำนวนนักศึกษาต่ออาจารย์ก็ลำบาก

 

 

“ผมคิดว่าถ้าการทำงานใดไม่มีการประเมิน เราก็จะบอกไม่ได้เลยว่าไปถูกทางหรือสัมฤทธิผลหรือไม่ ถ้าใครที่ต่อต้านการประเมินผมก็จะถามว่า แล้วคุณรู้ได้อย่างไรว่าคุณทำแล้วสัมฤทธิผล คุณจะบอกตัวคุณเองหรือให้คนอื่นบอก ถ้าคุณบอกตัวคุณเองแล้วใครจะเชื่อคุณ ดังนั้นคุณต้องให้คนอื่นมาบอกคุณ แต่คนที่มาบอกจะต้องเป็นคนที่เข้าใจองค์ประกอบบริบทของแต่ละที่”

รศ.ดร.ประดิษฐ์ มองว่าหากจะพัฒนาบุคลากรของชาติในอนาคต จะต้องใช้องค์ประกอบทั้ง 5 ข้อนี้ ขาดข้อใดข้อหนึ่งไปไม่ได้ ทุกองค์ประกอบต้องไปพร้อมกัน และระบบการศึกษาทุกแห่งบนโลกก็ต้องมีองค์ประกอบเหล่านี้ 

ในส่วนของสถาบันบัณฑิตพัฒน-บริหารศาสตร์ ก็ใช้องค์ประกอบทั้ง 5 ข้อในการเตรียมผลิตมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิตเพื่อออกไปช่วยพัฒนาประเทศ อธิการบดีเล่าให้ฟังว่า ในส่วนของเนื้อหาหลักสูตรระดับปริญญาโท จะมีการปรับให้เนื้อหาลงลึกในแต่ละเรื่องแต่ละสาขามากขึ้น เพราะความรู้ด้านกว้างนั้นผู้เรียนได้รับมาจากการเรียนระดับปริญญาตรีอยู่แล้ว การมาเรียนปริญญาโทนั้นเพื่อนำวิชาความรู้ที่ได้ไปใช้ทำงานให้แก่องค์กรหน่วยงานที่สังกัด

“ในอนาคตผมว่าหลักสูตรปริญญาโทจะต้องเป็นหลักสูตรที่เฉพาะด้านจริงๆ เตรียมให้คนมาเรียน เรียนจบแล้วมีความรู้ลึกไปทำงานนั้นได้เลย คนจบปริญญาโทต้องรู้ลึกในสิ่งที่องค์กรต้องการ หลักสูตรจึงต้องปรับทิศทางใหม่ จะมาเยิ่นเย้อ เรียนสารพัดไม่ได้ ทุกวันนี้ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) กำหนดให้มีอย่างน้อย 36 หน่วยกิต 12 วิชา ดังนั้น 12 วิชานี้ลงลึกในสาขาวิชาที่เขาต้องการเลย วิชาไหนที่ไม่ได้เป็นแกนของเนื้อหาวิชานั้นผมว่าอาจต้องยุบลง เรียนปริญญาโทอาจจะใช้เวลาแค่ 1 ปีครึ่งก็จบได้”

รูปแบบการเรียนการสอนต้องเน้นการพูดคุยในห้องเรียน ให้นักศึกษาได้วิเคราะห์ สังเคราะห์ เสนอแนะแนวคิดต่างๆ มากกว่าการเรียนการสอนแบบเดิมที่นั่งฟังอาจารย์ มีการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยมากขึ้น เช่น การเรียนออนไลน์เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ มีการนำผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาชีพต่างๆ มาร่วมให้ความรู้กับนักศึกษา ซึ่งนอกจากจะเป็นการถ่ายทอดความรู้ระหว่างผู้ที่ปฏิบัติจริงกับนักศึกษา ยังช่วยเพิ่มความสัมพันธ์ระหว่างองค์กรเอกชนกับสถาบันการศึกษามากยิ่งขึ้น

รศ.ดร.ประดิษฐ์ สรุปว่า “ในนิด้าถ้าเป็นคณะก็ต้องผ่านการรับรองมาตรฐานสากล ถ้าเป็นหน่วยงานสนับสนุนก็ต้องขอ ISO หลักสูตรตอนนี้ก็ปรับกันทุกคณะ คือดึงเอาเฉพาะวิชาที่จำเป็น นักศึกษาต้องเรียนต้องรู้ ตัดวิชาที่ไม่จำเป็นออก หลักสูตรต้องกระชับ เยิ่นเย้อไม่ได้ ดึง practitioner (ผู้เชี่ยวชาญ) มาช่วยสอน ช่วยดีไซน์หลักสูตร ให้เป็นหลักสูตรที่ทันสมัย คนออกแบบหลักสูตรต้องมองอนาคต ตีโจทย์ให้แตก ว่าอนาคตจะเป็นอย่างไร และหาแนวทางสอนคนให้ไปสู่จุดนั้นให้ได้”

 

เรื่อง : วีระพงษ์ เจตนพิพัฒนพงษ์  
ภาพ : ฐิติวุฒิ บางขาม

MAGAZINE

 

 

 



New News

 

Editor Observation

  • Apr 26 , 2017

    สิ่งมีชีวิตเกือบทั้งหมดบนโลกใบนี้ ดำเนินไปได้ด้วยพลังงานจากดวงอาทิตย์ พลังงานของดวงอาทิตย์เป็นสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับชีวิต ให้ชีวิตได้มีพละกำลังที่จะขับเคลื่อนดำเนินต่อไปและสืบสายพันธุ์ลูกหลานต่อไปได้เรื่อยๆ บนโลกใบนี้ (หรืออาจจะบนโลกใบอื่นด้วยหรือเปล่าก็ไม่รู้?) ตราบเท่าที่ “ดวงตะวันยังคงส่องแสง”

  • Apr 03 , 2017

    ยุทธจักร มีเดีย/เอ็นเตอร์เทนเมนต์มีจอมยุทธยอดฝีมืออยู่ไม่น้อย ที่ยังโลดแล่นอยู่ในวงการ และร่วมฝ่าคลื่นฝืนลมแห่งการเปลี่ยนแปลงอันรุนแรงอย่างกระแทกกระทั้น เพราะเนื่องมาแต่ Paradigm Shift ของเทคโนโลยีระดับโลกและพฤติกรรมการบริโภคสื่อของผู้คนอยู่ในขณะนี้

  • Dec 28 , 2016

    แม้ขณะนี้ นโยบาย "อัตราดอกเบี้ยติดลบ" ยังมาไม่ถึงเมืองไทย ก็ใช่ว่าผู้ฝากเงินอย่างพวกเราจะนิ่งนอนใจได้

 

School Move

  • Mar 17 , 2017

    สถาบันแนะแนวการศึกษาคริมสัน ผู้นำที่ปรึกษาด้านการศึกษาระดับโลก เปิดสาขาใหม่ในกรุงเทพมหานครเพื่อผลักดันนักเรียนไทยและนักเรียนทุกคนทั่วโลก สามารถเข้าถึงเครือข่ายติวเตอร์ ที่ปรึกษา และผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ ที่คอยให้คำปรึกษากว่า 2,000 คนทั่วโลก

  • Feb 14 , 2017

    สมาคมแลกเปลี่ยนบุคคลากรไทย-จีน ร่วมกับเครือข่ายมหาวิทยาลัยจีน หรือ China Campus Network (CCN), สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน, สมาคมการค้าวิสาหกิจจีน-ไทย, ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศจีน กรุงเทพฯ, สำนักข่าวซินหัวประจำกรุงเทพฯ, สถานีวิทยุซีอาร์ไอประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก และโรงเรียนภาษาสายสัมพันธ์ ร่วมจัดการแข่งขันภาษาจีน Friendship Cup ครั้งที่ 9 พร้อมผนึกกำลังในพิธีเปิดโครงการความร่วมมือระหว่างเครือข่ายมหาวิทยาลัยจีน องค์กรธุรกิจไทย-จีน สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน  และสถาบันการศึกษาไทย เพื่อพัฒนาบุคลากรไทยตอบสนองตลาดแรงงานและองค์กรไทย-จีนในปัจจุบัน

  • Feb 02 , 2017

                  วิสดอม เอ็นเตอร์ไพร์ส จับมือ Rugby School  แห่งสหราชอาณาจักรหนึ่งในโรงเรียนเอกชนชั้นนำที่มีชื่อเสียงและได้รับความเชื่อถือมากว่า 450 ปี เตรียมเปิดโรงเรียนนานาชาติ Rugby School Thailand   ชูจุดแข็งด้วยหลักสูตรพัฒนาการศึกษาแบบองค์รวม ด้วยงบลงทุนกว่า 1,500 ล้านบาท ตอบโจทย์การศึกษาทั้งในประเทศและกลุ่มประเทศ CLMV

Management

  • Apr 24 , 2017

    เทคโนโลยีโทรทัศน์และวิทยุกระจายเสียงมีมามากว่า 100 ปี มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ยุคโทรทัศน์ขาวดำ การใช้สัญญาณอนาล็อก และมีการพัฒนามาสู่ Digital TV และ Digital Radio ในปัจจุบัน นอกจากนี้สื่อที่มีคนบริโภคมากที่สุดยังคงเป็นโทรทัศน์และวิทยุ “ดังนั้นสามารถพูดได้ว่าอุตสาหกรรมวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์ มีความสำคัญต่อชีวิตของคนทั่วไปเป็นอย่างมาก”  แนวโน้มของการพัฒนาอุตสาหกรรมวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์ มีดังต่อไปนี้

  • Apr 16 , 2017
    การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย มีบริการที่สร้างความมั่นใจให้กับคุณ คือMEA Better Care Serviceที่ช่วยเติมเต็มบริการหลังเครื่องดื่มให้กับลูกค้าของเรา ได้ดีเยี่ยม 
  • Apr 12 , 2017

    บทความนี้เกิดขึ้นจากศึกษาวิจัยโครงการแผนการขับเคลื่อนการท่องเที่ยววิถีไทยและพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวโดยชุมชน เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ซึ่งสนับสนุนโดยสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ที่ผู้เขียนได้เข้าไปร่วมศึกษา รวมถึงจากประสบการณ์ที่ได้ไปอยู่ใน Academy for Systems Change 

 

Cool Case

  • Feb 14 , 2017

    อุทยานการเรียนรู้ TK park จัดเวทีบรรยายพิเศษว่าด้วยแนวโน้มนวัตกรรมห้องสมุดและแนวคิดการพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ การสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้สร้างสรรค์ และตัวอย่างโครงการส่งเสริมการเรียนรู้ที่ได้รับรางวัลระดับโลก ในงานประชุม สหปาฐกถาประจำปี TK Forum 2017 “Better Library and Learning Space: Trends and Ideas” ได้รับเกียรติจาก 3 วิทยากร จาก 3 ประเทศชั้นนำด้านการพัฒนาห้องสมุด เพื่อให้เกิดแนวคิดใหม่และเป็นแรงบันดาลใจในการปรับใช้พัฒนาต่อไปตามแนวคิด Learning in Digital Age ที่ประกาศเป็นแนวทางในปีนี้

  • Jan 09 , 2017

    The Internship ใน MBA บทความนี้เป็นคนละเรื่องกับ The Internship (2013) ภาพยนตร์ดังของฮอลลีวูดที่นำแสดงโดย วินซ์ วอห์น (Vince Vaughn) และ จาเร็ด สเติร์น (Jared Stern) ที่มีพล็อตเรื่องเกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์กร (Corporate Culture) ของบริษัทยักษ์ใหญ่ไอทีโลก คือ บริษัท Google

  • Dec 22 , 2016

     

    โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการตายของคนไทยเป็นอันดับหนึ่งติดต่อกันมากกว่า 10 ปี โดยมีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตัวเลขปี 2550 มีคนไทยเสียชีวิตด้วยมะเร็งทุกชนิดอยู่ที่ 53,434 ราย ในปี 2557 มีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งทุกชนิดอยู่ที่ 70,075 ราย (ตามข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติ)

    องค์การอนามัยโลกรายงานพบผู้ป่วยโรคมะเร็งรายใหม่ทั่วโลกปีละประมาณ 14 ล้านคน เสียชีวิตด้วยสาเหตุที่เกี่ยวเนื่องจากมะเร็ง โดยคาดว่าจำนวนผู้ป่วยจะเพิ่มขึ้นถึง 70 เปอร์เซ็นต์ในช่วง 2 ทศวรรษต่อไป หรือจะมีผู้ป่วยเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 22 ล้านราย


    วิธีรักษาโรคมะเร็งในปัจจุบันที่นิยมกันประกอบด้วย การผ่าตัดก้อนมะเร็งออก การฉายรังสี โดยโฟกัสตรงจุดที่เป็นก้อนมะเร็งและเนื้อเยื่อรอบๆ เพื่อฆ่าเซลล์มะเร็ง หรืออาจจะเพื่อการรักษาหรือบรรเทาอาการ เคมีบำบัด หรือที่คุ้นเคยกันในชื่อว่าการทำคีโม เป็นวิธีการรักษาหรือบรรเทาอาการโดยการใช้ยาต้านมะเร็ง ซึ่งแพทย์จะเลือกใช้วิธีใดขึ้นอยู่กับประเภทและระยะของมะเร็ง รวมถึงความแข็งแรงและวิธีการรักษาที่ผู้ป่วยเคยได้รับมาก่อนหน้า

    จากจำนวนผู้ป่วยมะเร็งที่เพิ่มอย่างต่อเนื่องทำให้โรงพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชนให้ความสำคัญกับการดูแลผู้ป่วยโรคนี้ ขณะเดียวกันก็มีธุรกิจที่ทำหน้าที่สนับสนุนบุคลากรทางการแพทย์ให้สามารถทำการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น ด้วยการจำหน่ายเครื่องไม้เครื่องมือและดูแลบำรุงรักษาอุปกรณ์ต่างๆ ให้พร้อมใช้งานอย่างต่อเนื่อง

    หนึ่งในผู้ให้บริการรายใหญ่ในประเทศไทยคือ บริษัท บิสซิเนสอะไลเม้นท์ จำกัด (มหาชน) หรือ BIZ ผู้ดำเนินธุรกิจเป็นผู้จำหน่ายและติดตั้งชุดเครื่องมือทางการแพทย์สำหรับรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งด้วยวิธีรังสีรักษา (Radio-therapy) และให้บริการซ่อมบำรุงรักษาชุดเครื่องมือทางการแพทย์ดังกล่าว (Maintenance Service)

    สมพงษ์ ชื่นกิติญานนท์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร BIZ ย้อนถึงจุดเริ่มต้นธุรกิจนี้ว่า ตนเรียนจบทางด้านรังสีเทคนิค และเข้าทำงานในโรงพยาบาลไประยะหนึ่ง จากนั้นก็ลาออกมาทำงานด้านการขายให้บริษัทอุปกรณ์การแพทย์ และมีโอกาสดูแลสินค้าตัวหนึ่งคือ การใช้รังสีรักษาโรคมะเร็ง ซึ่งเพิ่งเริ่มเข้ามาแนะนำในประเทศไทย

    “เราก็เห็นแนวโน้มว่า โรคมะเร็งมีแต่พัฒนาการมากขึ้น และเทคโนโลยีก็มีการเปลี่ยนแปลง เมื่อถึงจุดหนึ่งที่บริษัทเดิมมองแนวทางไม่เหมือนกับเรา เราก็เลยออกมาทำธุรกิจเอง ประกอบกับหุ้นส่วนของผมที่เคยอยู่บริษัทเดียวกันเขาดูแลด้านวิศวกรรม เราก็เลยออกมาตั้ง Business Alignment เมื่อปี 2543”

    สมพงษ์เล่าต่อว่าเหตุที่ตั้งชื่อบริษัทโดยไม่มีคำที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์เลยนั้นเพราะมองว่าการทำธุรกิจไม่จำเป็นต้องอยู่เพียงแค่อุปกรณ์ทางการแพทย์ หากยังสามารถทำอย่างอื่นได้พร้อมกัน จึงตั้งเป็นชื่อกลางๆ รวมกับในช่วงที่เรียน MBA ก็ชอบคำว่า Business Alignment เพราะเป็นการวางแนวทางให้ธุรกิจต่างๆ กลมกลืนเข้าด้วยกัน ตามเป้าหมายขององค์กร ดังนั้นชื่อของบริษัทจึงหมายความว่าในอนาคตบริษัท BIZ ก็สามารถขยายไลน์ธุรกิจและผันตัวเองเป็น Holding Company ได้

    แม้ว่าช่วงที่ก่อตั้งบริษัทเป็นช่วงหลังวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 ที่ภาวะเศรษฐกิจในประเทศยังตึงตัว มีหลายคนเตือนว่าการออกจากงานในช่วงเวลานั้นเพื่อมาสร้างธุรกิจอาจจะลำบาก แต่ด้วยการมองเห็นโอกาสเช่นเดียวกับซัพพลายเออร์ในต่างประเทศที่มองแนวโน้มการรักษามะเร็งด้วยเครื่องมือชนิดนี้จะเติบโต เพราะเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในช่วงปี 2537 ส่งผลให้ประสิทธิภาพการรักษาดีขึ้น ช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตให้แก่ผู้ป่วยโรคมะเร็ง

     

    ธุรกิจเงินทุนสูง
    การจำหน่ายเครื่องไม้เครื่องมือทางการแพทย์มีราคาสูง การลงทุนจึงต้องสูงตามไปด้วย เพราะต้องซื้อเครื่องมาก่อน เพื่อมาติดตั้งให้ลูกค้าแล้วจึงเก็บเงินได้ เงินทุนจึงเป็นเรื่องที่สำคัญมาก

    เมื่อเริ่มตั้งบริษัทด้วยทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท สมพงษ์ และ วรวิทย์ สีลภูสิทธิ์ รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านการเงินและทรัพยากรมนุษย์ บริษัท บิสซิเนสอะไลเม้นท์ จำกัด (มหาชน) (BIZ) 2 หุ้นส่วนใหญ่ ลงเงินคนละครึ่ง ดังนั้นการจะขายเครื่องมือราคา 40-50 ล้านบาท จึงต้องไปเจรจากับธนาคาร เพื่อขอกู้เงินมาใช้ทำธุรกิจ

    “เราก็ไปคุยกับแบงก์เอาสัญญาไปให้เขาดู เพราะสัญญานี้เป็นสัญญากับภาครัฐ เราก็ให้เขามั่นใจว่าเขาจะได้รับเงินก็เอาสิทธิในการรับเงินไปให้เขา แล้วไปกู้ เอาบ้านไปจำนอง เอาตัวเราไปค้ำประกัน แต่เราเพิ่งก่อตั้งเขาก็ยังไม่ค่อยมีความมั่นใจ เขาคงดูเราส่งมอบงานได้ไหม เก็บเงินได้หรือไม่ เรามีสัญญาไม่พอต้องเอาบ้านที่อยู่มาจำนอง ไปหาเงินกู้จากพวกญาติบางส่วน

    “ผมอาจจะโชคดี ปีแรกอาจจะเหนื่อยหน่อยต้องไปขอกู้เงินญาติบ้าง ธนาคารบ้าง และลูกค้าบางรายก็ช่วยผ่อนคลายเรื่องการชำระเงินให้เงินเราเร็วขึ้น อาจจะเป็นโชคดีที่เจอลูกค้าดีๆ ด้วย และโชคดีอีกอย่างที่ตั้งแต่ตั้งมาหนี้สูญเราไม่มี เพราะคู่ค้าเรามีแต่โรงพยาบาลใหญ่ๆ” สมพงษ์ กล่าว


    การนำบริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ mai จึงเป็นการลดปัญหาด้านเงินลงทุน เนื่องจาก BIZ เป็นธุรกิจที่ต้องใช้เงินลงทุนเป็นช่วงเวลาสูง

    “สมมติมีโครงการสัก 400 ล้านต้องใช้เงินทุนเท่าไร และพวกนี้ไม่ใช่ว่าขายวันนี้อีก 30 วันเก็บเงินได้ เราขายวันนี้แล้วก็ยังต้องมีช่วงเวลาติดตั้ง ทำโน่นทำนี่ เร็วสุดเก็บเงินได้ประมาณ 6 เดือน นั่นหมายถึงว่าเงินจะต้องจมไปประมาณ 7 เดือน มีบางปีเราไปดูบันทึก จ่ายเฉพาะดอกเบี้ยเกือบ 20 ล้านเพราะกว่าจะเก็บเงินได้ และดอกเบี้ยก็ค่อนข้างสูง ถ้าเราลดภาระนี้ได้ การระดมทุนทำให้เรามีเงินก้อนหนึ่งมาเป็นเงินทุนหมุนเวียน นั่นทำให้ลดต้นทุนทางการเงินได้ ทำให้เพิ่มกำไรได้มากขึ้น และเมื่อเข้าสู่ตลาด การเจรจากับแบงก์เรื่องดอกเบี้ยก็พูดคุยได้ง่ายกว่า เมื่อเทียบกับตอนยังไม่ได้จดทะเบียน และอาจทำให้ความฝันของบริษัทเป็นจริงเร็วขึ้น”

     

    ผู้เชี่ยวชาญ
    หลายคนอาจจะมอง BIZ เป็นบริษัทเทรดดิงบริษัทหนึ่ง แต่สิ่งที่ BIZ ขายเป็นเครื่องมือทางการแพทย์ซึ่งมีความซับซ้อน ต้องใช้ห้องที่ออกแบบพิเศษและติดตั้งเครื่องเพื่อป้องกันรังสีไม่ให้เกิดอันตรายกับผู้อื่นในขณะที่ทำประโยชน์ให้ผู้ป่วย

    สมพงษ์เล่าว่า “สิ่งที่เราทำก็คือทำเป็น Service Provider ทางด้านนี้ สิ่งที่เราให้ลูกค้าคือ ให้คำแนะนำช่วยเหลือในการออกแบบห้องให้เกิดความปลอดภัยมากที่สุด และเราก็ให้ความช่วยเหลือจัดหาอุปกรณ์ทุกสิ่งทุกอย่าง เป็น one stop service เพราะเรามองเห็นว่าลูกค้าบางรายเขามีปัญหาตั้งแต่ห้อง เขาต้องทำห้องก่อสร้างก็บริษัทหนึ่ง เครื่องก็บริษัทหนึ่ง ก็อาจจะเกิดปัญหาว่าไม่เข้ากัน คือเดี๋ยวจะโทษกันไปกันมา เราก็มองดูแม้แต่การก่อสร้างปรับปรุงห้องเราก็รับผิดชอบ นั่นคือสิ่งที่เราเริ่มปรับกลยุทธ์เป็น Solution Provider ทางด้านรังสีรักษา เราปรับกลยุทธ์ให้แตกต่าง ใครจะทำด้านนี้ต้องคิดถึงเรา เข้ามาปรึกษา เครื่องต้องสามารถใช้งานได้จริง นั่นคือสิ่งที่เราวางกลยุทธ์ในการทำธุรกิจ ปัจจุบันเราก็วางตัวเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ ดังนั้นไม่ว่าเขาจะมีห้องอยู่เดิมหรือไม่มี เราก็สามารถให้คำปรึกษารวมถึงเรื่องการก่อสร้าง เราไม่มีบริษัทก่อสร้างเองแต่เรามีผู้รับเหมาที่สามารถไว้ใจได้และสามารถร่วมมือ เราทำหน้าที่ตรวจสอบการทำงานของเขาเพื่อให้มั่นใจได้ว่าสิ่งที่ส่งมอบถูกต้องเป็นไปตามมาตรฐาน”

    เขาให้ข้อมูลต่อว่า ในประเทศไทยลักษณะการซื้อแบบ Solution Provider เป็นที่นิยม เนื่องจากบริษัทสามารถสรรหาอุปกรณ์ที่สามารถทำงานได้ทันที กลายเป็นจุดเด่นที่ BIZ นำเสนอให้แก่ลูกค้า

    สินค้าไฮเทค
    สมพงษ์เพิ่มเติมข้อมูลเรื่องเครื่องมือที่ BIZ จำหน่ายโดยย้อนอดีตวิธีการรักษาโรคมะเร็งด้วยรังสีที่มีมานานแล้ว คือการใช้แร่ธรรมชาติในการรักษา หรือที่รู้จักกันคือแร่โคบอลต์ แต่โคบอลต์มีปัญหาคือเมื่อพลังงานในก้อนแร่ลดลงจนถึงจุดหนึ่งจะใช้ไม่ได้ ต้องนำก้อนแร่ไปเก็บฝังเป็นกากกัมมันตรังสี ซึ่งเป็นเรื่องที่ทุกฝ่ายให้ความใส่ใจค่อนข้างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากมีเหตุการณ์คนไปขโมยแร่และเกิดการรั่วไหลส่งผลให้เสียชีวิต

    จุดเด่นของเครื่องรุ่นใหม่คือ หากไม่มีกระแสไฟฟ้าเข้าไปในเครื่องก็จะไม่มีรังสีออกมา เป็นการทำงานคล้ายกันกับหลอดเอกซ์เรย์ที่ยิงด้วยพลังงานรังสีสูง และไม่มีกากกัมมันตรังสีให้ต้องกำจัด เมื่อเลิกใช้งานสามารถทิ้งได้เช่นเดียวกับเครื่องจักรอื่นๆ

    และการพัฒนาของเครื่องรุ่นใหม่ๆ ทำให้รังสีที่ได้มีอำนาจทะลุทะลวงได้ดีกว่า เมื่อรวมกับเครื่องมือที่ใช้ประกอบทำให้การรักษามีความแม่นยำมากขึ้น ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาให้ดียิ่งขึ้น

    “เราใช้คอมพิวเตอร์ควบคุมวางแผน ต่างๆ ทำให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเฉพาะเครื่องคอมพิวเตอร์วางแผนการรักษา เพราะการรักษามีองค์ประกอบมากมาย คอมพิวเตอร์วางแผนการรักษา คือเอาภาพที่เราซีทีสแกนมาวาง ว่าเราควรจะให้รังสีตรงไหนอย่างไรเพื่อที่จะได้ผลดีที่สุด และไม่ทำลายเนื้อเยื่อข้างเคียง ทุกอย่างที่เกี่ยวข้องเรามีหมด ไม่ใช่แค่มีเครื่องแล้วรักษาได้ การรักษาที่จะมีประสิทธิภาพที่ดีที่สุดคุณจะต้องมีอุปกรณ์ประกอบ” สมพงษ์อธิบาย

     

    ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับรังสี
    สมพงษ์ เล่าให้ฟังว่า ในอดีตหลายคนอาจจะเคยได้ยินกันมาว่าผู้ป่วยมะเร็งไปฉายรังสีหมายความว่าคนป่วยกำลังจะเสียชีวิต ซึ่งเป็นความเชื่อที่ผิด “ในอดีตที่เป็นอย่างนั้นเพราะคนที่มาพบก้อนมะเร็งมักจะเป็นมะเร็งระยะที่ 4 คือเป็นระยะสุดท้ายแล้ว ในอดีตทางการแพทย์การวินิจฉัยโรคมะเร็งยังไม่พัฒนา รู้อีกทีคือมีอาการแล้ว เป็นระดับ 4 แล้ว เกินเยียวยาเกือบทั้งหมด พอมาฉายแสงก็ช่วยทำให้ก้อนยุบ เพราะก้อนถูกทำลาย เราเคยทำงานด้านนี้ ผู้ป่วยก็ดีใจแต่เราก็รู้อยู่แล้วว่าอีกไม่นานเพราะโรคอยู่ในระยะที่เกินไปแล้ว คนก็บอกว่ามาฉายแสงแล้วตาย จะไม่ตายได้อย่างไร เพราะระยะโรคไปถึงขั้นนั้นแล้ว เราฉายแสงให้เขาเพื่อให้เขามีคุณภาพชีวิตที่เหลืออยู่ดีขึ้น ดังนั้นการรักษาโรคทุกโรคมีสองอย่าง คือหนึ่งทำให้หาย สองทำแค่บรรเทาอาการ”

    “ปัจจุบันเนื่องจากการแพทย์ในการวินิจฉัยพบได้เร็วขึ้น อยู่ขั้น 1-2 หรือ 3 ก็ตาม การรักษามีโอกาสหายเพิ่มมากขึ้น ทุกโรคเหมือนกันหมด ไม่จำกัดแค่โรคมะเร็ง เพียงแต่โรคมะเร็งพัฒนาการของโรค การเป็นโรคเร็วกว่าโรคอื่น อย่างวินิจฉัยวันนี้เป็นระดับ 1 ภายในเดือนเดียวอาจจะเป็น 2 หรือ 3 เลยก็ได้ ดังนั้นเมื่อวินิจฉัยว่าเป็นแล้วการรักษาจึงต้องเป็นไปอย่างเร่งด่วน ไม่ใช่ปล่อยไว้ได้ ยิ่งปล่อยไว้นานมากขึ้นโอกาสที่จะเป็นสเตจหลังๆ ก็มีมากขึ้น” สมพงษ์อธิบาย

    ปัจจุบันในประเทศไทยมีการใช้รังสีรักษาประมาณ 50-60 เปอร์เซ็นต์ของผู้ป่วยมะเร็ง เนื่องจากเครื่องมือมีประ-สิทธิภาพดีขึ้น รองลงมาคือการใช้คีโมและผ่าตัด ขึ้นกับอวัยวะที่เป็น เพราะมะเร็งบางอย่างไม่ไวต่อแสงทำให้การฉายรังสีไม่เกิดประโยชน์

     

    ความท้าทายของ BIZ
    สำหรับความท้าทายในการดำเนินงานของ BIZ ต่อไป สมพงษ์ บอกว่า สิ่งที่ยังคงต้องทำต่อเนื่องคือการเพิ่มยอดขายและสร้างความยั่งยืนทางรายได้ให้แก่บริษัท ซึ่งหมายถึงการมองหาธุรกิจเพิ่มเติมที่กำลังศึกษาแนวทางอยู่ ว่าจะมีอะไรที่เหมาะสมกับอนาคต โดยยังคงให้ความสนใจกับธุรกิจด้านการแพทย์ และสิ่งที่มองคือแนวโน้มสังคมผู้สูงอายุที่กำลังจะเกิดขึ้นในประเทศไทย เพราะไม่ว่าเศรษฐกิจจะเป็นอย่างไรเรื่องสุขภาพก็เป็นเรื่องที่ทุกคนให้ความใส่ใจดูแล

    สมพงษ์ปิดท้ายด้วยการตอกย้ำเรื่องการสื่อสารว่าเป็นความท้าทายที่ยังต้องดำเนินการ “การให้คนรู้ ก็เป็นการสร้างตลาดทางอ้อม เมื่อเขารู้ก็ไปถามโรง-พยาบาล ทำให้เขารู้ว่ามีทางเลือก ว่าสามารถมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น การทำให้เป็นที่รู้จักของโรงพยาบาลใหม่ๆ ผมเชื่อว่าหมอทุกคนมีจรรยาบรรณ ถ้ารู้ว่าเป็นทางเลือกที่ดีและดีต่อชีวิตคนเขาก็อยากให้ ถ้าผู้ป่วยเรียกร้องหมอเรียกร้องก็จะทำให้ธุรกิจเติบโตได้ดี และเหนือสิ่งอื่นใด ผู้ป่วยควรได้สิ่งที่เขาควรได้ ก็เป็นความท้าทาย ในการสื่อสารที่ต้องวางแผนให้รัดกุม ไม่ให้ถูกโจมตี ว่ากำลังไปชี้นำหรือทำให้คนเข้าใจผิด”