Must Read

รศ.ดร.ประดิษฐ์ วรรณรัตน์ สถาบันการศึกษาเพื่อไทยแลนด์ 4.0

ความเปลี่ยนแปลงบนโลกเป็นไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตของมนุษย์อย่างเปรียบได้ยากกับอดีตที่ผ่านมา หนึ่งในหน้าที่ของผู้บริหารคือการเตรียมแผนงานต่างๆ รองรับโลกที่หมุนเร็วขึ้น

 

ขณะเดียวกันมีการตั้งคำถามว่า การศึกษาที่ควรจะเป็นไปของสังคมไทยควรจะเป็นอย่างไร เราจะปรับรูปแบบการศึกษาให้เหมาะกับโลกที่กำลังเปลี่ยนไปอย่างไร เพราะสถาบันการศึกษาคือแหล่งเตรียมความพร้อมบุคลากรให้เหมาะกับหน้าที่ในยุคอนาคตของประเทศ

รศ.ดร.ประดิษฐ์ วรรณรัตน์ อธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) และสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ คือนักบริหารการศึกษา ที่เตรียมพร้อมผลิตบุคลากรให้เหมาะกับโลกยุคใหม่ และไทยแลนด์ 4.0 ตามแนวทางของรัฐบาล จึงเป็นผู้ที่เหมาะมาให้คำตอบในเรื่องนี้ รศ.ดร.ประดิษฐ์ มองว่าความรู้สึกของเราที่โลกหมุนเร็วขึ้น เพราะสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนไปเร็วจนปรับตัวไม่ทัน สิ่งที่ต้องทำคือความรู้เท่าทันกับความเปลี่ยนแปลง ตัวอย่างเช่น การค้าขายในปัจจุบันที่มีเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตมาช่วยเป็นช่องทางทำการตลาดให้สินค้าเป็นที่รู้จักได้ง่ายขึ้น ผู้ที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ จึงเป็นผู้ที่ได้เปรียบผู้ที่ไม่ได้ใช้งานหรือเข้าไม่ถึงเทคโนโลยีเหล่านี้

“ผมเห็นด้วยอย่างยิ่งที่รัฐบาลพยายามขับเคลื่อนไทยแลนด์ 4.0 เพราะเราจะดำเนินชีวิตแบบยุคไทยแลนด์ 1.0 2.0 3.0 ไม่ได้แล้ว” ยุคไทยแลนด์ 1.0 เน้นการทำเกษตรกรรมซึ่งไม่ต้องการบุคลากรที่มีความรู้และทักษะมากนัก ในยุค 2.0 เป็นยุคของอุตสาหกรรมเบา อาทิ โรงงานทอผ้า ที่เน้นการใช้แรงงานจำนวนมาก ระดับการศึกษาของแรงงานจึงยังไม่สูงมากเช่นกันแต่เน้นที่ปริมาณ เข้าสู่ยุค 3.0 เริ่มทำอุตสาหกรรมหนัก อาทิ ยานยนต์ ไอที ซึ่งใช้แรงงานน้อยลง ใช้เทคโนโลยีมากขึ้น แต่ข้อจำกัดของไทยคือเน้นการรับจ้างผลิต ไม่มีแบรนด์เป็นของตัวเอง ขณะเดียวกันแรงงานในอุตสาหกรรมเริ่มต้องมีความรู้มากขึ้น เนื่องจากต้องใช้เครื่องไม้เครื่องมือยุคใหม่เพิ่มขึ้น

“เมื่อเข้าสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0 มีนวัตกรรมใหม่ๆ เข้ามามากมาย คนก็ต้องรู้จักปรับเปลี่ยนใหม่ ต้องเริ่มคิดเป็น สร้างแบรนด์ สร้างสินค้า ใช้เทคโนโลยี เราได้เปรียบอยู่แล้วเพราะพื้นฐานเราเป็นเกษตรกรรม แผ่นดินของเราสามารถปลูกพืชผลเป็นอาหารได้ เราจะทำอย่างไรเพื่อไม่ขายวัตถุดิบอย่างเดียว เราต้องมาสร้างสรรค์เพิ่มมูลค่า ด้วยการใส่เทคโนโลยีเข้าไป” รศ.ดร.ประดิษฐ์กล่าว

แต่ปัญหาที่สำคัญในการจะก้าวสู่ไทยแลนด์ 4.0 ในมุมมองของอธิการบดีนิด้าคือการเตรียมคนให้พร้อม หากเรายังไม่มีคนไทย 4.0 การจะเป็นไทยแลนด์ 4.0 คงเป็นไปได้ยาก ดังนั้นการศึกษาจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนเพื่อพัฒนาคนที่มีความรู้ให้เหมาะกับยุคประเทศไทย 4.0 

อย่างที่ทราบกันดีว่าการศึกษาไม่ใช่การลงทุนเพื่อหวังผลระยะสั้นแต่เป็นการหว่านพืชเพื่อหวังผลในระยะยาว การเตรียมบุคลากรให้ประเทศจึงต้องใช้ระยะเวลา ซึ่งประเทศไทยควรจะรีบปรับตัวด้านการศึกษาเพื่อเตรียมคนให้พร้อมรับกับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

รศ.ดร.ประดิษฐ์ ชี้ว่า จะทำให้คนในอนาคตพร้อมขับเคลื่อนประเทศสู่ไทยแลนด์ 4.0 การศึกษาของประเทศต้อง ปรับตัว โดยมี 5 องค์ประกอบหลัก

1. ครู 4.0 ถ้าครูไม่เป็น 4.0 เด็กก็เป็น 4.0 ไม่ได้ ครูต้องพร้อมจะปรับตัว เป็นการศึกษาของอนาคตที่ชาติต้องการ ครูจะต้องใช้เทคโนโลยีเป็น รอบรู้สิ่งที่เกิดขึ้นในโลก จะสอนให้ท่องจำอย่างเดียวไม่ได้แล้ว ต้องสอนให้นักเรียนรู้จักคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ หาเหตุและผล ระบบการเรียนการสอนของเรา ต้องปรับครู ถ้าครูยังสอนเหมือนเดิมการก้าวไปเป็นไทยแลนด์ 4.0 คงเป็นไปยากขึ้น
 

2. หลักสูตร คนเขียนหลักสูตรต้องดีไซน์ใหม่ เราจะเรียนแบบท่องจำไม่ได้แล้ว ต้องสอนให้ตั้งคำถาม ไม่ใช่ถามแค่ว่าอะไร แต่ต้องถามทำไม และอย่างไร เราจะแก้ปัญหาได้อย่างไร ตัวหลักสูตรผมว่าเราลองดูประเทศที่พัฒนาเร็วๆ อย่างสิงคโปร์ก็ได้ เพราะพื้นฐานคนไทยกับสิงคโปร์ไม่ต่างกันมาก ดูหลักสูตรของเขาว่าดีไซน์อย่างไร องค์ประกอบการเรียนมีวิชาอะไรบ้างที่เด็กต้องรับรู้ จนถึงระดับปริญญาเลย เพื่อให้เด็กเรียนรู้ ฉลาดขึ้น รู้จักตัดสินใจใช้เหตุและผล
 

3. เครื่องมือในการสอน หรือ Infrastructure อาทิ ระบบไอที ระบบอินเทอร์เน็ตที่ใช้ในการเรียนการสอน เท่าที่ผมทราบมาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานส่วนใหญ่แล้วอินเทอร์เน็ตยังใช้ไม่ได้ ถามว่าเด็กที่เรียนโรงเรียนเหล่านั้นอนาคตจะไปทันใครที่ไหน ห้องเรียนต้องมีเครื่องไม้เครื่องมือ ที่สามารถดึงข้อมูลมาทันที คอมพิวเตอร์ต้องทันสมัย ระบบเครือข่ายต้องดี เทคโนโลยีต้องใช้

4. การบริหาร ผู้บริหาร คือคนจัดการทุกอย่างเกี่ยวกับการศึกษา ต้องเป็นคนที่เข้าใจว่าโลกอนาคตจะเป็นอย่างไร ผู้บริหารสำคัญที่ว่าเป็นคนตัดสินใจว่าจะเปลี่ยนอย่างไร และเปลี่ยนแล้วจะได้อะไร มีการวางเป้าหมาย ถ้าผู้บริหารจัดการไม่ดี ไม่เก่งไม่รอบรู้ มีเงินงบประมาณใส่เข้าไปแต่ไม่ได้ผลลัพธ์ออกมาอย่างนี้ก็ลำบาก ผู้บริหารจึงต้องเก่งและมีวิสัยทัศน์ก้าวไกลนำไปสู่อนาคตที่เราต้องการได้

5. การประเมินผล ต้องมีอย่างต่อเนื่อง และมีประสิทธิภาพ ในอดีตที่เราได้ยินมหาวิทยาลัยบ่นเรื่องการประเมิน ส่วนหนึ่งต้องยอมรับ สถาบันการศึกษายังไม่พร้อมให้ประเมิน แต่อีกส่วนที่เขาไม่ชอบผลการประเมินในอดีตเพราะผู้ที่มาประเมิน ไม่ได้ประเมินตามวัตถุประสงค์ของแต่ละสถาบัน คือใช้เกณฑ์เดียวกัน one size fits all อย่างนิด้าไม่มีการเรียนการสอนระดับปริญญาตรี ดังนั้นการใช้หลักเกณฑ์องค์ประกอบอย่างมหาวิทยาลัยที่มีปริญญาตรีก็จะประเมินได้ไม่ถูกบริบทของแต่ละที่ อาทิ บางมหาวิทยาลัยมุ่งเน้นการวิจัย จะมานับจำนวนนักศึกษาต่ออาจารย์ก็ลำบาก

 

 

“ผมคิดว่าถ้าการทำงานใดไม่มีการประเมิน เราก็จะบอกไม่ได้เลยว่าไปถูกทางหรือสัมฤทธิผลหรือไม่ ถ้าใครที่ต่อต้านการประเมินผมก็จะถามว่า แล้วคุณรู้ได้อย่างไรว่าคุณทำแล้วสัมฤทธิผล คุณจะบอกตัวคุณเองหรือให้คนอื่นบอก ถ้าคุณบอกตัวคุณเองแล้วใครจะเชื่อคุณ ดังนั้นคุณต้องให้คนอื่นมาบอกคุณ แต่คนที่มาบอกจะต้องเป็นคนที่เข้าใจองค์ประกอบบริบทของแต่ละที่”

รศ.ดร.ประดิษฐ์ มองว่าหากจะพัฒนาบุคลากรของชาติในอนาคต จะต้องใช้องค์ประกอบทั้ง 5 ข้อนี้ ขาดข้อใดข้อหนึ่งไปไม่ได้ ทุกองค์ประกอบต้องไปพร้อมกัน และระบบการศึกษาทุกแห่งบนโลกก็ต้องมีองค์ประกอบเหล่านี้ 

ในส่วนของสถาบันบัณฑิตพัฒน-บริหารศาสตร์ ก็ใช้องค์ประกอบทั้ง 5 ข้อในการเตรียมผลิตมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิตเพื่อออกไปช่วยพัฒนาประเทศ อธิการบดีเล่าให้ฟังว่า ในส่วนของเนื้อหาหลักสูตรระดับปริญญาโท จะมีการปรับให้เนื้อหาลงลึกในแต่ละเรื่องแต่ละสาขามากขึ้น เพราะความรู้ด้านกว้างนั้นผู้เรียนได้รับมาจากการเรียนระดับปริญญาตรีอยู่แล้ว การมาเรียนปริญญาโทนั้นเพื่อนำวิชาความรู้ที่ได้ไปใช้ทำงานให้แก่องค์กรหน่วยงานที่สังกัด

“ในอนาคตผมว่าหลักสูตรปริญญาโทจะต้องเป็นหลักสูตรที่เฉพาะด้านจริงๆ เตรียมให้คนมาเรียน เรียนจบแล้วมีความรู้ลึกไปทำงานนั้นได้เลย คนจบปริญญาโทต้องรู้ลึกในสิ่งที่องค์กรต้องการ หลักสูตรจึงต้องปรับทิศทางใหม่ จะมาเยิ่นเย้อ เรียนสารพัดไม่ได้ ทุกวันนี้ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) กำหนดให้มีอย่างน้อย 36 หน่วยกิต 12 วิชา ดังนั้น 12 วิชานี้ลงลึกในสาขาวิชาที่เขาต้องการเลย วิชาไหนที่ไม่ได้เป็นแกนของเนื้อหาวิชานั้นผมว่าอาจต้องยุบลง เรียนปริญญาโทอาจจะใช้เวลาแค่ 1 ปีครึ่งก็จบได้”

รูปแบบการเรียนการสอนต้องเน้นการพูดคุยในห้องเรียน ให้นักศึกษาได้วิเคราะห์ สังเคราะห์ เสนอแนะแนวคิดต่างๆ มากกว่าการเรียนการสอนแบบเดิมที่นั่งฟังอาจารย์ มีการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยมากขึ้น เช่น การเรียนออนไลน์เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ มีการนำผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาชีพต่างๆ มาร่วมให้ความรู้กับนักศึกษา ซึ่งนอกจากจะเป็นการถ่ายทอดความรู้ระหว่างผู้ที่ปฏิบัติจริงกับนักศึกษา ยังช่วยเพิ่มความสัมพันธ์ระหว่างองค์กรเอกชนกับสถาบันการศึกษามากยิ่งขึ้น

รศ.ดร.ประดิษฐ์ สรุปว่า “ในนิด้าถ้าเป็นคณะก็ต้องผ่านการรับรองมาตรฐานสากล ถ้าเป็นหน่วยงานสนับสนุนก็ต้องขอ ISO หลักสูตรตอนนี้ก็ปรับกันทุกคณะ คือดึงเอาเฉพาะวิชาที่จำเป็น นักศึกษาต้องเรียนต้องรู้ ตัดวิชาที่ไม่จำเป็นออก หลักสูตรต้องกระชับ เยิ่นเย้อไม่ได้ ดึง practitioner (ผู้เชี่ยวชาญ) มาช่วยสอน ช่วยดีไซน์หลักสูตร ให้เป็นหลักสูตรที่ทันสมัย คนออกแบบหลักสูตรต้องมองอนาคต ตีโจทย์ให้แตก ว่าอนาคตจะเป็นอย่างไร และหาแนวทางสอนคนให้ไปสู่จุดนั้นให้ได้”

 

เรื่อง : วีระพงษ์ เจตนพิพัฒนพงษ์  
ภาพ : ฐิติวุฒิ บางขาม

MAGAZINE

 

 

 



New News

 

 

Editor Observation

  • Jun 02 , 2017

    “โลกสันนิวาสย่อมเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ” วลีนี้เป็นสัจธรรมที่ไม่มีใครเถียงได้ เพราะทุกอย่างย่อมมีเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป ทว่า “โลกสันนิวาส” สมัยนี้ ดูเหมือนจะเปลี่ยนเร็วกว่าสมัยพุทธกาลเป็นไหนๆ ด้วยพลังในการคำนวณและการจัดการกับข้อมูลจำนวนมากด้วยความเร็วที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ของไมโครโปรเสดเซอร์ชิพและเครื่องไม้เครื่องมือทางด้านสื่อสารคมนาคมตลอดจนเทคโนโลยีการแปลงข่าวสารข้อมูลทั้งมวลให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล มันช่วยทำให้ “ความรู้” ที่เคยอยู่ในมือของคนจำนวนน้อยแพร่สะพัดเร็วขึ้นและแพร่ไปในอาณาเขตที่กว้างขวางขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ

  • Apr 26 , 2017

    สิ่งมีชีวิตเกือบทั้งหมดบนโลกใบนี้ ดำเนินไปได้ด้วยพลังงานจากดวงอาทิตย์ พลังงานของดวงอาทิตย์เป็นสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับชีวิต ให้ชีวิตได้มีพละกำลังที่จะขับเคลื่อนดำเนินต่อไปและสืบสายพันธุ์ลูกหลานต่อไปได้เรื่อยๆ บนโลกใบนี้ (หรืออาจจะบนโลกใบอื่นด้วยหรือเปล่าก็ไม่รู้?) ตราบเท่าที่ “ดวงตะวันยังคงส่องแสง”

  • Apr 03 , 2017

    ยุทธจักร มีเดีย/เอ็นเตอร์เทนเมนต์มีจอมยุทธยอดฝีมืออยู่ไม่น้อย ที่ยังโลดแล่นอยู่ในวงการ และร่วมฝ่าคลื่นฝืนลมแห่งการเปลี่ยนแปลงอันรุนแรงอย่างกระแทกกระทั้น เพราะเนื่องมาแต่ Paradigm Shift ของเทคโนโลยีระดับโลกและพฤติกรรมการบริโภคสื่อของผู้คนอยู่ในขณะนี้

 

School Move

  • Mar 17 , 2017

    สถาบันแนะแนวการศึกษาคริมสัน ผู้นำที่ปรึกษาด้านการศึกษาระดับโลก เปิดสาขาใหม่ในกรุงเทพมหานครเพื่อผลักดันนักเรียนไทยและนักเรียนทุกคนทั่วโลก สามารถเข้าถึงเครือข่ายติวเตอร์ ที่ปรึกษา และผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ ที่คอยให้คำปรึกษากว่า 2,000 คนทั่วโลก

  • Feb 14 , 2017

    สมาคมแลกเปลี่ยนบุคคลากรไทย-จีน ร่วมกับเครือข่ายมหาวิทยาลัยจีน หรือ China Campus Network (CCN), สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน, สมาคมการค้าวิสาหกิจจีน-ไทย, ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศจีน กรุงเทพฯ, สำนักข่าวซินหัวประจำกรุงเทพฯ, สถานีวิทยุซีอาร์ไอประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก และโรงเรียนภาษาสายสัมพันธ์ ร่วมจัดการแข่งขันภาษาจีน Friendship Cup ครั้งที่ 9 พร้อมผนึกกำลังในพิธีเปิดโครงการความร่วมมือระหว่างเครือข่ายมหาวิทยาลัยจีน องค์กรธุรกิจไทย-จีน สมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน  และสถาบันการศึกษาไทย เพื่อพัฒนาบุคลากรไทยตอบสนองตลาดแรงงานและองค์กรไทย-จีนในปัจจุบัน

  • Feb 02 , 2017

                  วิสดอม เอ็นเตอร์ไพร์ส จับมือ Rugby School  แห่งสหราชอาณาจักรหนึ่งในโรงเรียนเอกชนชั้นนำที่มีชื่อเสียงและได้รับความเชื่อถือมากว่า 450 ปี เตรียมเปิดโรงเรียนนานาชาติ Rugby School Thailand   ชูจุดแข็งด้วยหลักสูตรพัฒนาการศึกษาแบบองค์รวม ด้วยงบลงทุนกว่า 1,500 ล้านบาท ตอบโจทย์การศึกษาทั้งในประเทศและกลุ่มประเทศ CLMV

Management

  • Jun 16 , 2017

    ภาควิชาการเงินและการธนาคาร คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดการสัมมนา “Fin Tech : Cashless World Payment” เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการเห็นช่องทางการรับเงินโฉมใหม่ ขยายโอกาสทางธุรกิจและกลุ่มลูกค้าใหม่ด้วยระบบชำระเงินรูปแบบใหม่ และเพื่อสร้างรายได้เพิ่มด้วยเทคโนโลยีการชำระเงิน ณ ห้องประชุมชั้น 6 เมื่อวันพุธที่ 29 มีนาคม 2560 ที่ผ่านมา

  • Jun 08 , 2017

    ผมเกิดมาในยุคสงครามเย็นที่สหรัฐอเมริกากำลังแผ่ขยายแสนยานุภาพอย่างถึงขีดสุด สมัยนั้น ทหารอเมริกัน ที่เราเรียกกันทั่วไปว่า “ทหาร จีไอ” พบได้ทั่วไปในบ้านเรา ตาคลี สัตหีบ อุบลราชธานี อุดรธานี โคราช นครพนม พัทยา... เพชรบุรีตัดใหม่ และพัฒน์พงศ์

  • Jun 02 , 2017

    จากรายงานเรื่อง Global Competitiveness Index ของ World Economics Forum ในปี 2016-2017 มีการจัดอันดับทั้งสิ้น 138 ประเทศ พบว่า ความสามารถในการแข่งขันไทยอยู่ในอันดับที่ 34 ซึ่งตกลงมาจากการจัดอันดับในปี 2015-2016 ซี่งอยู่ในอันดับที่ 13 

 

Cool Case

  • Jun 21 , 2017

    ดร.มัทนา สานติวัตร กรรมการสภามหาวิทยาลัย เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการการตลาดสร้างสรรค์ธุรกิจ รุ่นที่ 8 Creative Entrepreneurial Marketing Project (CEMP) ของภาควิชาการตลาด คณะบริหารธุรกิจ

  • May 24 , 2017

    ในโลกที่เทคโนโลยีกำลังพลิกโฉมความคิดคนเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ นาทีต่อนาที ทำให้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เกิดจากการต่อยอดการใช้งานของสิ่งที่เรารู้จักดีอยู่แล้ว เช่น ไฟส่องสว่าง อย่างนวัตกรรม “ไฟพื้นถนน เตือนคนเล่นมือถือ” 

  • Feb 14 , 2017

    อุทยานการเรียนรู้ TK park จัดเวทีบรรยายพิเศษว่าด้วยแนวโน้มนวัตกรรมห้องสมุดและแนวคิดการพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ การสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้สร้างสรรค์ และตัวอย่างโครงการส่งเสริมการเรียนรู้ที่ได้รับรางวัลระดับโลก ในงานประชุม สหปาฐกถาประจำปี TK Forum 2017 “Better Library and Learning Space: Trends and Ideas” ได้รับเกียรติจาก 3 วิทยากร จาก 3 ประเทศชั้นนำด้านการพัฒนาห้องสมุด เพื่อให้เกิดแนวคิดใหม่และเป็นแรงบันดาลใจในการปรับใช้พัฒนาต่อไปตามแนวคิด Learning in Digital Age ที่ประกาศเป็นแนวทางในปีนี้